Nấm Mối

  

 

Trang chnh

 
   
Hội Dầu Tiếng  
Mục-Đch  
Hnh Ảnh  
Bi Viết  
Thơ Nhạc  
Lin-Lạc  
Tin Tức  
Linh-Tinh  
   
Tc Giả Nguyễn Tn
& Gia i`nh
 


Nấm Mối

 

Nấm Mối

 

Mở trang Dầu Tiếng ra, thấy mnh gởi nhiều bi qu, ti cũng đm ra ngượng với chnh mnh. Sợ rằng người ta ni rằng mnh viết chẳng ra chi m cứ viết hoi, nhưng trộm nghĩ Đức Khổng Phu Tử c cu:


-Ht hay khng bằng hay ht!! (C thiệt l của Khổng Tử khng đ cha??)


Th nay đnh chữa mnh như vầy:


-Viết hay khng bằng hay viết!!


M quả thực vậy, nếu qu vị đồng hương mở my ln coi, m năm th mười hoạ mới c một bi viết mới th thất vọng biết bao, nhứt l ti lại khoi viết chuyện về qu hương th đu cần chuốt cu văn cho lng lm chi, chỉ nghĩ sao viết vậy m thi, để b con c bi mới m đọc chơi.


Th thực ti viết mau lắm, chẳng dn bi, nhập đề, kết luận chi hết, viết cứ như kể chuyện m thi, thế th tại sao lại khng ngứa mp kể chuyện qu xưa chớ.

 

Hm nay ti xin kể cho qu bạn nghe về Nấm Mối, một thực phẩm thơm ngon ở trong rừng cao su mỗi ma mưa tới l đn đất mọc ln.

Nếu ở ngoi chợ th cc bạn chỉ nhn thấy n khi người dn trong lng đem ra bn, hay m mnh mua về xo nấu lc mnh cn đang ngồi trong lớp, về học hửi thấy mi thơm lừng, bụng đi cồn co hỏi liền th m ni hm nay c mn mướp xo nấm mối.

 

Ở trong l cao su thỉnh thoảng g mối đn ln lớn như ci mả, đi ngang lc gần tối nhờn nhợn sợ ma thấy mồ. Người ta thường lấy cuốc chim đo v g mối, nạy ra vi cục lớn như ci thng, rng ln xe đạp chở về m nui g hay vịt con. Mỗi bữa dng rựa hay ba bửa củi m chặt tổ mối ra thnh mấy miếng nhỏ bằng ci chn, đập v nhau cạch cạch cho những con mối no trn trắng như sữa rớt xuống đất, lm mồi cho g vịt ăn. V chng nhiều chất bổ lắm nn g vịt ăn v rất mau lớn.

 

Lc đo v giữa ổ mối, đi khi ta bắt được một con cha mối lớn như cẳng ci, trắng bc v bo nu nần, đem về thả v chn nước mắm cho n uống no, rồi đem chin hay nướng vng ăn đều ngon cả.

 

Mỗi ổ mối chỉ c độc nhứt một con cha mối m thi, con ny y hệt ong cha vậy, n chỉ ăn rồi đẻ, m nếu n chết th ổ mối sẽ tn theo. Như vậy nếu mnh đo bắt mối cha đi rồi, th thần dn của n cũng dần dần chết hết v v khng cn thần dn thay thế nn ổ mối sẽ thnh nh hoang, tn tạ rồi mục r theo năm thng.

 

Năm ba năm sau, nấm mối sẽ từ g mối mục ny m mọc ln.

 

Thng tư mưa ầm đi km theo sấm st, gi lốc quật cnh cao su ng rạp c khi gẫy gập từng luống mấy trăm cy, nước tun trn lm đm l kh rụng dầy cả tấc từ ma đng trước dnh bẹt vo nhau, v nếu thấy đm l no bị đội ln cao bất thường, hy bới ra th chắc chắn l c hng hng lớp lớp nấm mối đang nh ln, c khi nhổ một đm m được mấy thng.

 

Cy nấm mối lớn hơn cy nấm rơm rất nhiều, c ci nở xo ra lớn như bn tay người ta, nhưng khi nở ra rồi th ăn khng ngon bằng khi n cn mum mp, m nếu đ nở ra vi ngy, th hương thơm của n sẽ hấp dẫn ruồi lằn, bay đến đẻ trứng vo pha dưới nảy sinh di tửa coi gh lắm.

 

Hồi thng bảy năm vừa qua, trở về lng Năm thăm qu th chị du ti v mấy đứa chu đi mn bnh xo nhn nấm rơm thơm lừng, nhưng sao loại nấm ny nhỏ v di qu, khng giống như nấm ngy xưa ti đi hi, khng biết đy c phải l loại họ trồng cng nghiệp hay khng.

 

Trước khi vo lng, chng ti dừng xe lại chỗ chợ st ven đường, mua được một con c trắm gần 10kg, nhờ người bn c lm sạch sẽ rồi xch v nh chị ti m hấp với kim chi nấm mo v bn Tu. Thiệt cả gần hai chục người m v đ c bnh xo rồi nn khi mn c đem ra ăn khng hết một nửa.

 

Hồi xưa khi cy cao su bị bo lm ng gục, cnh cy gẫy th dn chng lấy về lm củi, thn cy to lớn vẫn nằm đ thng ny qua năm khc nn pha dưới ẩm ướt nấm mo mọc ln từng đm, người ta ăn nấm tươi khng hết th phơi kh để dnh. By giờ trong l cao su sạch bch, mỗi khi cy đổ d nhiều hay t th c xe chuyn dụng của sở v cắt gọn, cnh nhỏ th xay ra lm vn mạt cưa, thn cy th đem về nh my cưa vng thnh từng lớp mỏng m dn lại như vn p, m vn ny mắc hơn vn thng rất nhiều.

 

Gỗ cao su mu trắng c vn rất đẹp, nếu khng c kỹ thuật tn tiến p nước, dn keo th n mềm khng sử dụng để lm bn ghế giường tủ được.

Ti cn nhớ ngy cn nhỏ thấy những l cao su gi khng cn năng xuất, th hng Michelin dng hai xe my ko lớn, rng nhau bằng một sợi xch sắt rồi chạy hai bn hng cy cao su to lớn, chng bị ko bật gốc đổ chồng ln nhau. Mấy thng sau họ đốt hết cy kh m trồng cao su non, cn by giờ người ta tận dụng cả rễ n xay ra lm gỗ.  Điều ny rất tốt v rừng VN đ bị tn ph qu nhiều, đừng ni chi đến gỗ để lm nh cửa hay bn ghế, chỉ lượng bột giấy in bo thi th mỗi năm bao nhiu mẫu rừng đ bị ph huỷ (?)

 

By giờ trở lại cy nấm mối.  Nếu hi được nhiều th khng ni lm chi, cn nếu t th xo với mướp, hay tuyệt nhất l xo với bng mướp. Bng mướp khng mọc từng ci như bng b, bng bầu m mọc thnh chm c tới vi chục nụ, mỗi ngy n nở một bng (Đến đy ti nhớ cu thơ: Gin mướp hoa vng thương nhớ anh). Bng mướp xo ngoi sự bi, ngọt ra n cn c mi hương rất thơm.

 

Mấy đứa con gi chơi nh chi m lấy mấy cy nấm mối, rửa sạch, gi trong l mướp rồi bỏ cht mỡ hnh muối tiu v, gi lại rồi đem nướng th mấy đứa con trai đang đnh khăng, đ dế g gần đ cũng theo hương thơm m lần tới xin ăn chực, d chỉ được một miếng nhỏ m thi.

 

Cn c một loi y hệt cy nấm mối, nhưng khng mọc thnh từng đm m chỉ đơn lẻ từng ci gọi l nấm mồ ci, người no khng biết nhổ ln để xo hay nấu cho th n vẫn thơm ngon như nấm mối, nhưng ăn vo chừng 10 pht sẽ nhức đầu chng mặt, sau đ l "thượng thổ hạ tả" nếu khng được giải độc kịp thời th thường đi đến tử vong.

 

Người Lo khi định cư ở vng rừng ni Cali hay Oregon thường đi hi nấm về ăn, họ cũng đ từng được "ln TV" v ngộ độc do nấm. Khi được phng vin hỏi sao dm ăn, th họ ni đ thả nấm v nước vo gạo m nước khng biến thnh mu vng nn biết l n khng c độc tố!

 

Qua Mỹ rồi, nấm đủ loại bn đầy ngoi chợ, sạch sẽ trắng bc m sao ti khng thấy chng c hương thơm g hết, ăn khng ngon như những cy nấm của qu xưa (?)

 

Nguyễn Tn

03-29-2005